(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.118. అధ్యాయః 118
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి పాలాశవిధిప్రకారకథనం॥ 1 ॥ తథా తీర్థాటనాసమర్థానాం తత్ప్రతినిధితీర్థానువర్ణనం॥ 2 ॥ తథా భగవద్భక్తలక్షణకథనపూర్వకం తత్ప్రశంసనం॥ 3 ॥ తతా స్వస్య సర్వోత్తమత్వకథనపూర్వకం స్వోక్తధ్రమశ్రవణస్య ఫలకథనం॥ 4 ॥ తతో యుధిష్ఠిరాద్యామంత్రపూర్వకం దారుకోపనీతరథారోహణేన ద్వారకాంప్రతి గమనం॥ 5 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

దేశాంతరగతే విప్రే సంయుక్తే కాలధర్మణా।
శరీరనాశే సంప్రాప్తే కథం ప్రేతత్వకల్పనా॥ 14-118-1(96845)
భగవానువాచ। 14-118-2x(8017)
శ్రూయతామాహితాగ్నేస్తు తథాభూతస్య సంస్క్రియా।
పాలాశబృందైః ప్రతిమా కర్తవ్యా కల్పచోదితా॥ 14-118-2(96846)
త్రీణి షష్టిశతాన్యాహురస్థీన్యస్య యుధిష్ఠిర।
తేషాం వికల్పనా కార్యా యథాశాస్త్రం వినిశ్చితం॥ 14-118-3(96847)
అశీత్యర్ధం శిరసి చ గ్రీవాయాం దశ ఏవ చ।
బాహ్వోశ్చాపి శతం దద్యాదంగులీషు పునర్దశ॥ 14-118-4(96848)
ఉరసి త్రింశతం దద్యాజ్జఠరే వాఽపి వింశతిం।
వృషణే ద్వాదశార్ధం తు శిశ్నే చాష్టార్ధమేవ చ॥ 14-118-5(96849)
దద్యాత్తు శతమూర్వోస్తు షష్ట్యర్థం జానుజంఘయోః।
దశ దద్యాచ్చరణయోరేషా ప్రేతస్య నిష్కృతిః॥ 14-118-6(96850)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-118-7x(8018)
విశేషతీర్థం సర్వేషామశక్తానామనుగ్రహాత్।
భక్తానాం తారణార్తం తు వక్తుమర్హసి ధర్మతః॥ 14-118-7(96851)
భగవానువాచ। 14-118-8x(8019)
పావనం సర్వతీర్థానాం సత్యం గాయంతి సామగాః।
సత్యస్య వచనం తీర్థమహింసా తీర్థముచ్యతే॥ 14-118-8(96852)
తపస్తీర్థం దయా తీర్థం శీలం తీర్థం యుధిష్ఠిర।
అల్పసంతోషకం తీర్థం నారీ తీర్థం పతివ్రతా॥ 14-118-9(96853)
సంతుష్టో బ్రాహ్మణస్తీర్థం జ్ఞానం వా తీర్థముచ్యతే।
మద్భక్తః సతతం తీర్థం శంకరస్య విశేషతః॥ 14-118-10(96854)
యతయస్తీర్థమిత్యేవం విద్వాంసస్తీర్థముచ్యతే।
శరణ్యపురుషస్తీర్థమభయం తీర్థముచ్యతే॥ 14-118-11(96855)
త్రైలోక్యేఽస్మిన్నిరుద్విగ్నో న బిభేమి కుతశ్చన।
న దివా యది వా రాత్రావుద్వేగః శూద్రలంఘనాత్॥ 14-118-12(96856)
న భయం దేవదైత్యేభ్యో రక్షోభ్యశ్చైవ మే నృప।
శూద్రవక్త్రాచ్చ్యుతం బ్రహ్మ భయం తు మమ సర్వదా॥ 14-118-13(96857)
తస్మాత్సప్రణవం శూద్రో మన్నామాపి న కీర్తయేత్।
ప్రణవం హి పరం లోకే బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదో విదుః॥ 14-118-14(96858)
ద్విజశుశ్రూషణం ధర్మః శూద్రాణాం భక్తితో మయి।
తేన గచ్ఛంతి తే స్వర్గం చింతయంతో హి మాం సదా॥ 14-118-15(96859)
ద్విజశుశ్రూషయా శూద్రః పరం శ్రేయోఽధిగచ్ఛతి।
ద్విజశుశ్రూషణాదన్యన్నాస్తి శూద్రస్య నిష్కృతిః॥ 14-118-16(96860)
రాగో ద్వేషశ్చ మోహశ్చ పారుష్యం చానృశంసతా।
శాఠ్యం చ దీర్ఘవైరిత్వమతిమానమనార్జవం॥ 14-118-17(96861)
అనృతం చాపవాదం చ పైశున్యమతిలోభతా।
హింసా స్తేయో మృషావాదో వంచనా రోషలోభతా॥ 14-118-18(96862)
అబుద్ధితా చ నాస్తిక్యం భయమాలస్యమేవ చ।
అశౌచం చాకృతజ్ఞత్వం డంభతా స్తంభ ఏవ చ।
నికృతిశ్చాప్యవిజ్ఞానం జాతకే శూద్రమావిశేత్॥ 14-118-19(96863)
సృష్ట్వా పితామహః శూద్రమభిభూతం తు తామసైః।
ద్విజశుశ్రూషణం ధర్మం శూద్రాణాం తు ప్రయుక్తవాన్।
నశ్యంతి తామసా భావాః శూద్రస్య ద్విజభక్తితః॥ 14-118-20(96864)
పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి।
తదహం భక్త్యుపహృతం మూర్ధ్నా గృహ్ణామి శూద్రతః॥ 14-118-21(96865)
అగ్రజో వాఽపి యః కశ్చిత్సర్వపాపసమన్వితః।
యది మాం సతతం ధ్యాయేత్సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే॥ 14-118-22(96866)
విద్యావినయసంపన్నా బ్రాహ్మణా వేదపారగాః।
మయి భక్తి న కుర్వంతి చండాలసదృశా హి తే॥ 14-118-23(96867)
వృథా దానం వృథా తప్తం వృథా చేష్టం వృథా హుతం।
వృథాఽఽతిథ్యం చ తత్తస్య యో న భక్తో మమ ద్విజః॥ 14-118-24(96868)
యత్కృతం చ హుతం చాపి యదిష్టం దత్తమేవ చ।
అభక్తిమత్కృతం సర్వం రాక్షసా ఏవ భుంజతే॥ 14-118-25(96869)
స్థావరే జంగమే వాఽపి సర్వభూతేషు పాండవ।
సమత్వేన యదా కుర్యాన్మద్భక్తో మిత్రశత్రుషు॥ 14-118-26(96870)
ఆనృశంస్యమహింసా చ యథా సత్యం తథాఽఽర్జవం।
అద్రోహశ్చైవ భూతానాం మద్గతానాం వ్రతం నృప॥ 14-118-27(96871)
నమ ఇత్యేవ యో బ్రూయాన్మద్భక్తం శ్రుద్ధయాఽన్వితః।
తస్యాక్షయాఽభవఁల్లోకాః శ్వపాకస్యాపి పార్థివ॥ 14-118-28(96872)
కిం పునర్యే యజంతే మాం సదారం విధిపూర్వకం।
మద్భక్తా మద్గతప్రాణాః కథయంతశ్చ మాం సదా॥ 14-118-29(96873)
బహువర్షసహస్రాణి తపస్తప్యతి యో నరః।
నాసౌ పదమవాప్నోతి మద్భక్తైర్యదవాప్యతే॥ 14-118-30(96874)
మామేవ తస్మాద్రాజేంద్ర ధ్యాయన్నిత్యమతంద్రితః।
అవాప్స్యతి తతః సిద్ధిం ద్రక్ష్యత్యేవ పరం పదం॥ 14-118-31(96875)
అపార్థకం ప్రభాషంతః శూద్రా భాగవతా ఇతి।
న శూద్రా భగవద్భక్తా విప్రా భాగవతాః స్మృతాః॥ 14-118-32(96876)
ద్వాదశాక్షరతత్వజ్ఞశ్చతుర్వ్యూహవిభాగవిత్।
అచ్ఛిద్రపంచకాలజ్ఞః స వై భాగవతః స్మృతః॥ 14-118-33(96877)
ఋగ్వేదేనైవ హోతా చ యజుషాఽధ్వర్యురేవ చ।
సామవేదేన చోద్గాతా పుణ్యేనాభిష్టువంతి మాం॥ 14-118-34(96878)
అథర్వశిరసా చైవ నిత్యమాథర్వాణా ద్విజాః।
స్తువంతి సతతం యే మాం తే వై భాగవతాః స్మృతాః॥ 14-118-35(96879)
వేదాధీనాః సదా యజ్ఞా యజ్ఞాధీనాస్తు దేవతాః।
దేవతా బ్రాహ్మణాధీనాస్తస్మాద్విప్రాస్తు దేవతాః॥ 14-118-36(96880)
అనాశ్రిత్యోచ్ఛ్రయం నాస్తి ముఖ్యమానశ్రయమాశ్రయేత్।
రుద్రం సమాశ్రితా దేవా రుద్రో బ్రహ్మాణమాశ్రితః॥ 14-118-37(96881)
బ్రహ్మా మామాశ్రితో రాజన్నాహం కంచిదుపాశ్రితః।
మమాశ్రయో న కశ్చిత్తు సర్వేషామాశ్రయో హ్యహం॥ 14-118-38(96882)
ఏవమేతన్మయా ప్రోక్తం రహస్యమిదముత్తమం।
ధర్మప్రియస్య తే నిత్యం రాజన్నేవం సమాచర॥ 14-118-39(96883)
ఇదం పవిత్రమాఖ్యానం పుణ్యం వేదేన సంమితం।
యః పఠేన్మామకం ధర్మమహన్యహని పాండవ॥ 14-118-40(96884)
ధర్మోతి వర్ధతే తస్య బుద్ధిశ్చాపి ప్రసీదతి।
పాపక్షయముపేత్యైవం కల్యాణం చ వివర్ధతే॥ 14-118-41(96885)
ఏతత్పుణ్యం పవిత్రం చ పామనాశనముత్తమం।
శ్రోతవ్యం శ్రద్ధయా యుక్తైః శ్రోత్రియైశ్చ విశేషతః॥ 14-118-42(96886)
శ్రావయేద్యస్త్విదం భక్త్యా ప్రయతోథ శృణోతి వా।
స గచ్ఛేన్మమ సాయుజ్యం నాత్ర కార్యా విచారణా॥ 14-118-43(96887)
యశ్చేమం శ్రావయేచ్ఛ్రాద్ధే మద్భక్తో మత్పరాయణః।
పితరస్తస్య తృప్యంతి యావదాభూతసంప్లవం॥ 14-118-44(96888)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-118-45x(8020)
శ్రుత్వా భాగవతాంధర్మాన్సాక్షాద్విష్ణోర్జగద్గురోః।
ప్రహృష్టమనసో భూత్వా చింతయంతోద్భుతాః కథాః॥ 14-118-45(96889)
ఋషయ పాండవాశ్చైవ ప్రణేముస్తం జనార్దనం।
పూజయామాస గోవిందం ధర్మపుత్రః పునః పునః॥ 14-118-46(96890)
దేవా బ్రహ్మర్షయః సిద్ధా గంధర్వాప్సరసస్తథా।
ఋషయస్చ మహాత్మానో గుహ్యకా భుజగాస్తతా॥ 14-118-47(96891)
వాలఖిల్యా మహాత్మానో యోగినస్తత్వదర్శినః।
తథా భాగవతాశ్చాపి పంచకాలముపాసకాః॥ 14-118-48(96892)
కౌతూహలసమాయుక్తా భగవద్భక్తిమాగతాః।
శ్రుత్వా తు పరమం పుణ్యం వైష్ణవం ధర్మశాసనం॥ 14-118-49(96893)
విముక్తపాపాః పూతాస్తే సంవృత్తాస్తత్క్షణేన్ తు।
ప్రణంయ శిరసా విష్ణు ప్రతినంద్య చ తాః కథాః॥ 14-118-50(96894)
ద్రష్టారో ద్వారకాయాం వై వయం సర్వే జగద్గురుం।
ఇతి ప్రహృష్టమనసో యయుర్దేవగణైః సహ।
సర్వే ఋషిగణా రాజన్యయుః స్వంస్వం నివేశనం॥ 14-118-51(96895)
గతేషు తేషు సర్వేషు కేశవః కేశిహా హరిః।
సస్మార దారుకం రాజన్స చ సాత్యకినా సహ।
సమీపస్థోఽభవత్సూతో యాహి దేవేతి చాబ్రవీత్॥ 14-118-52(96896)
తతో విషణ్ణవదనాః పాండవాః పురుషోత్తమం।
అంజలిం మూర్ధ్ని సంధాయ నేత్రైరశ్రుపరిప్లుతైః।
పిబంతః సతతం కృష్ణం నోచురార్తతరాస్తదా॥ 14-118-53(96897)
కృష్ణోపి భగవాందేవః పృథామామంత్ర్య చార్తవత్।
ధృతరాష్ట్రం చ గాంధారీం విగదురం ద్రౌపదీం తథా॥ 14-118-54(96898)
కృష్ణద్వైపాయనం వ్యాసమృషీనన్యాంస్చ మంత్రిణః।
సుభద్రామాత్మజయుతాముత్తరాం స్పృశ్య పాణినా।
నిర్గత్య వేశ్మనస్తస్మాదారురోహ తదా రథం॥ 14-118-55(96899)
వాజిభిః శైవ్యసుగ్రీవమేఘపుష్పబలాహకైః।
యుక్తం తు ధ్వజభూతేన పతగేంద్రేణ ధీమతా॥ 14-118-56(96900)
అన్వారురోహ చాప్యేన ప్రేంయా రాజా యుధిష్ఠిరః।
అపాస్య చాశు యంతారం దారుకం సూతసత్తమం।
అభీశూన్ప్రతిజగ్రాహ స్వయం కురుపతిస్తదా॥ 14-118-57(96901)
ఉపారుహ్యార్జునశ్చాపి చామరవ్యజనం శుభం।
రుక్మదండం బృహన్మూర్ధ్ని దుధావాభిప్రదక్షిణం॥ 14-118-58(96902)
తథైవ భీమసేనోపి రథమారుహ్య వీర్యవాన్।
ఛత్రం శతశలాకం చ దివ్యమాల్యోపశోభితం॥ 14-118-59(96903)
వైడూర్యమణిదణ్·డం చ చామీకరవిభూషితం।
దధార తరసా భీమశ్ఛత్రం తచ్ఛార్ంగధన్వనః॥ 14-118-60(96904)
ఉపారుహ్య రథం శీఘ్రం చామరవ్యజనే సితే।
నకులః సహదేవశ్చ ధూయమానౌ జనార్దనం॥ 14-118-61(96905)
భీమసేనోఽర్జునశ్చైవ యమావప్యరిసూదనౌ।
పృష్ఠతోఽనుయయుః కృష్ణం మాశబ్ద ఇతి హర్షితాః॥ 14-118-62(96906)
త్రియోజనే వ్యతీతే తు పరిష్వజ్య చ పాండవాన్।
విసృజ్య కృష్ణస్తాన్సర్వాన్ప్రణతాంద్వారకా యయౌ॥ 14-118-63(96907)
తథా ప్రణంయ గోవిందం తదాప్రభృతి పాండవాః।
కపిలాద్యాని దానాని దదుర్ధర్మపరాయణాః॥ 14-118-64(96908)
మధుసూదనవాక్యాని స్మృత్వాస్మృత్వా పునఃపునః।
మనసా పూజయామాసుర్హదయస్థాని పాండవాః॥ 14-118-65(96909)
యుధిష్ఠిరస్తు ధర్మాత్మా హృది కృత్వా జనార్దనం।
తద్భక్తస్తన్మనా యుక్తస్తద్యాజీ తత్పరోఽభవత్॥ 14-118-66(96910)
ఏవముక్తం పురావృత్తం వైష్ణవం ధర్మశాసనం।
మయా తే కథితం రాజన్పివిత్రం పాపనాశనం॥ 14-118-67(96911)
తచ్ఛృణుష్వ మహారాజ విష్ణుప్రోక్తం కురూద్వహ।
తేన గచ్ఛసి నాన్యేన తద్విష్ణోః పరమం పదం॥ ॥ 14-118-68(96912)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శతసాహస్ర్యాం సంహితాయాం వైయాసిక్యాం ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి అష్టాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 118 ॥
। ఇత్యాశ్వమేధికపర్వ సమాప్తం॥

--------
ఇతః పరమాశ్రమవాసికపర్వ భవిష్యతి। తస్యాయమాద్యః శ్లోకః। జనమేజయ ఉవాచ। ప్రాప్య పైతామహం రాజ్యం మమ పూర్వపితామహాః। కథమాసన్మహారాజే ధృతరాష్ట్రే మహాత్మని॥ 1 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.